Computer/Law Institute

Vrije Universiteit, Amsterdam

Nederlands

W.Th. Stol
Rik W. Kaspersen
J Kerstens
ER Leukfeldt
Arno R. Lodder

print/download PDF version

Filteren van kinderporno op internet. Een verkenning van technieken en reguleringen in binnen- en buitenlandW.Th. Stol, H.W.K. Kaspersen, J Kerstens, ER Leukfeldt, and A.R. Lodder, Veiligheidsstudies. Boom Juridische Uitgevers (/WODC-rapport), 2008.
In de samenleving heerst bezorgdheid over de verspreiding van kinderpornografie via internet.
De Tweede Kamer heeft daarom aan de minister van Justitie gevraagd om maatregelen te nemen. Niet alleen gaat het daarbij om opsporing, de Kamer vraagt nadrukkelijk ook om technologische maatregelen in de vorm van filteren en blokkeren van kinderpornografie. De maatschappelijke bezorgdheid is terecht in die zin dat we uit eerder onderzoek weten dat internet in belangrijke mate bijdraagt aan de verspreiding van kinderpornografie en dat internet met zich meebrengt dat mensen eerder dan voorheen de grenzen van het toelaatbare opzoeken – en overschrijden. We weten echter nog niet veel over filteren als instrument tegen kinderpornografie op internet. Daarover gaat dit rapport.
Filteren kan vanuit verschillende invalshoeken worden benaderd. Het gaat om een technisch middel (hoofdstuk 2) dat wordt gebruikt in een juridische context (hoofdstuk 3). Daarnaast zijn er reeds ervaringen in andere landen opgedaan. Daarbij is de vraag aan de orde met welke partijen het filteren kan worden geregeld en wat daarbij de mogelijkheden zijn voor zelfregulering (hoofdstuk 4). De Nederlandse situatie rond filteren en kinderporno nemen we onder de loep in hoofdstuk 5 en in hoofdstuk 6 geven we daarvan een juridische analyse. In het slothoofdstuk presenteren we de conclusies, beantwoorden we de onderzoeksvragen en schetsen we aan de hand van vier scenario’s hoe het verder zou kunnen gaan met het filteren van kinderporno op internet. Voor wie snel kennis wil nemen van de hoofdlijnen uit dit onderzoek, is er de leesvervangende samenvatting.
Dit onderzoek is een samenwerking tussen de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden (Lectoraat Integrale Veiligheid) en de Vrije Universiteit (Instituut voor Informatica en Recht). Een onderzoek als dit kan alleen tot stand komen dankzij de medewerking van velen. Het onderzoek werd begeleid door een commissie bestaande uit: prof. mr. R.V. De Mulder (EUR – Faculteit der Rechtsgeleerdheid, voorzitter), de heer S. van de Geer (ministerie van Justitie, directie Rechtshandhaving en Criminaliteitsbestrijding), drs. M. Kruissink (ministerie van Justitie, WODC), mw. mr. M.J.C. Spoormaker (Arrondissementsrechtbank Rotterdam), en de heer C.S. Groeneveld (KLPD). Wij zijn hen zeer dankbaar voor de enthousiaste en deskundige begeleiding. We zijn Stefaan Pleysier (KATHO, dept. IPSOC – Expertisecentrum Maatschappelijke Veiligheid) zeer erkentelijk voor zijn commentaar op het manuscript. Uiteraard blijft de uiteindelijke tekst onze verantwoordelijkheid. Verder zijn we alle respondenten en andere personen die ons van informatie voorzagen zeer dankbaar voor hun inbreng. Het filteren van kinderpornografie is volop in discussie en de technische, juridische en organisatorische ontwikkelingen gaan snel, zowel nationaal als internationaal. In dat verband zij vermeld dat de informatievergaring voor dit onderzoek is gestopt op 1 mei 2008.