Computer/Law Institute

Vrije Universiteit, Amsterdam

english

mr M.L. Boonk

print/download PDF version

noot bij Voorzieningenrechter Rb. 's-Gravenhage 12 november 2004 (Pretium/Yiggers)

M.L. Boonk, vd Linden/Lodder (red.), Jurisprudentie Internetrecht - annotaties. Kluwer, Deventer, 2006.

Voorzieningenrechter Rb. 's-Gravenhage 12 november 2004 (Pretium/Yiggers)

M.L. Boonk[1]

1.      Deze zoveelste zaak tussen elkaar beconcurrerende telecomaanbieders heeft op het tweede gezicht een aantal interessante aspecten. Zo is dit de eerste Nederlandse zaak waarin het gebruik van Google’s Adwords onder omstandigheden als onrechtmatig is aangemerkt.

2.      Telecombedrijven Pretium en Yiggers zijn concurrenten op het gebied van carrier preselectie op het vaste telefonienet. Pretium is merkhouder van zowel het woordmerk “Pretium” als een beeldmerk, bestaande uit het woord “Pretium” en twee handen. Daarnaast gebruikt Pretium de handelsnamen “Pretium” en “Pretium Telecom”. Yiggers maakt gebruik van Google’s Adwords. Een Adword is een advertentie die in Google aan een bepaalde zoekterm is verbonden. De advertentie verschijnt in een gekleurde balk boven de lijst met zoekresultaten of rechts van de zoekresultaten. In beide gevallen wordt aangegeven dat het om “gesponsorde koppelingen” gaat. Daarmee wordt voldaan aan het in art. 3:15e lid 1 sub a BW opgenomen vereiste dat de commerciële communicatie duidelijk als zodanig herkenbaar is. Ook de identiteit van degene van wie de communicatie afkomstig is, wordt vermeld doordat een link is opgenomen naar diens website (art. 3:15e lid 1 sub b).[2]

Gewoonlijk verwijst een dergelijke advertentie naar een website van degene die de advertentie op Google heeft geplaatst. In dat geval verschijnt de advertentie (ook) bovenaan de zoekresultaten. Wanneer op Google werd gezocht naar Pretium, vertoonde Google aan de rechterzijde een gesponserde koppeling met een suggestieve advertentie van Yiggers.  Deze advertentie vindt men op dit moment overigens nog steeds wanneer men de zoekvraag Pretium Yiggers of Yiggers Pretium invult op Google.

Voorts zou de andere gedaagde in deze procedure, Fourth Wave Ventures B.V. (bestuurder van Yiggers) zich schuldig maken aan het onder een pseudoniem ongunstige mededelingen doen over Pretium op webfora.

Ook klaagt Pretium over het karakter van de website van Yiggers, die naar mening van Pretium onder andere een misleidende vergelijking zou bevatten tussen de starttarieven van Pretium en Yiggers.

3.      De rechter acht de wijze waarop Yiggers van de Adwords gebruikmaakt, strijdig met het merkenrecht van Pretium. Yiggers wordt dan ook verboden aan het merk of de handelsnamen van Pretium in een zoekmachine een advertentie of een verwijzing naar de website van Yiggers te (doen) verbinden.

4.      De waarschuwing voor de tariefstelling van Pretium op de website van Yiggers wordt daarentegen niet onrechtmatig geacht, omdat de vergelijking verder inhoudelijk correct is en van misleiding dus geen sprake is. 

5.      Nu Yiggers en Fourth Wave in de procedure hebben erkend dat de wijze waarop Fourth Wave niet onder eigen naam mededelingen over Pretium heeft gedaan, onrechtmatig is, wijdt de rechter hierover verder niet uit.

6.      Het derde interessante aspect in dit geschil is dat Adwords-aanbieder Google niet wordt betrokken in de procedure. Hoewel de onderhavige zaak waarschijnlijk een uitvloeisel is van de hevige concurrentiestrijd tussen twee partijen op de telecommarkt, is het niet aanspreken van Google toch enigszins merkwaardig. Voor het registreren van de naam van een concurrent van een Frans reisbureau als Adword was Google op het moment van het kort geding namelijk reeds veroordeeld voor merkinbreuk.[3] In de Franse zaak “Bourse des Vols/Google” heeft Google zich (overigens zonder succes) verweerd met de stelling dat de gebruikte zoekwoorden (“bourse”, beurs en “vols”, vluchten) generieke termen zijn, maar in onderhavige zaak is dat duidelijk niet het geval.Volgens advocaat Alberdingk Thijm doet Google op basis van reeds geplaatste advertenties aan de adverteerder namelijk een voorstel voor de te selecteren Adwords, zodat niet ondenkbaar is dat ook Google gebruik zou maken van het merk en de handelsnaam van Pretium.[4]

Ook in Duitsland was Google op het moment van het geding tussen Pretium en Yiggers in een voorlopige voorziening al veroordeeld tot het verwijderen van een gesponsorde link naar de website van een concurrent. Het ging om de zaak Metaspinner GmbH/Google Deutschland, waar Metaspinner merkhouder is van het woord “Preispiraten”. Dit zoekwoord werd door de houder van het domein www.preisserver.de gebruikt als Adword met het doel klanten naar haar eigen website te lokken in plaats van naar www.preispiraten.de.

Op 4 februari 2005 veroordeelde een Parijse rechtbank Google overigens opnieuw tot betaling van schadevergoeding vanwege merkinbreuk. Ditmaal werd tevens een veroordeling uitgesproken voor oneerlijke concurrentie en misleidende reclame.[5]

Nu de rechter in de onderhavige zaak heeft geoordeeld dat het gebruik van een merk en handelsnaam van een ander als zoekwoord op zich niet onrechtmatig is, rijst de vraag of Google geacht kan worden te hebben meegewerkt aan het bewust koppelen van een advertentie van Yiggers aan het zoekwoord “Pretium.” Ik acht deze mogelijkheid zeer reëel.

7.      Overigens heeft Pretium zelf kort geleden in de beklaagdenbank gestaan in een door KPN aangespannen kort geding inzake misleidende reclame. De zaak was vergelijkbaar met het geschil tussen Pretium en Yiggers, zij het dat dit keer Pretium als “boosdoener” werd aangemerkt. Pretium had in reclame gesuggereerd goedkoper te zijn dan KPN. In de bijbehorende berekeningen had Pretium echter verzuimd te vermelden dat KPN gesprekskosten afrekent in seconden, terwijl Pretium haar klanten altijd minimaal een minuut in rekening brengt.  Bij vonnis van 6 oktober 2005 (LJN AU3907) heeft de voorzieningenrechter te Haarlem Pretium dan ook verboden haar “laagste kostengarantie”  nog openbaar te maken of soortgelijke mededelingen te doen. 

In hetzelfde geding klaagde KPN over laster van de zijde van Pretium, omdat Pretium haar concurrente in een paginagrote advertentie in de landelijke dagbladen had beschuldigd van “slamming”, het terugzetten van telefoonnummers van klanten van carrier preselect bedrijven naar KPN zonder dat klanten hiervoor toestemming hebben gegeven. De rechter oordeelt hierover dat slamming in het verleden veel is voorgekomen en niet vaststaat dat het thans niet meer voorkomt. Zolang niet vaststaat dat slamming in het geheel niet meer voorkomt, mag Pretium haar klanten waarschuwen voor slamming. In een paginagrote advertentie in de landelijke dagbladen op 3 november 2005 heeft Pretium dat ook gedaan. Op 24 november 2005 deed de Haarlemse rechter dan ook opnieuw een uitspraak in een door KPN aangespannen kort geding tegen Pretium.[6] Wordt vervolgd….


[1] Martine Boonk is promovenda bij het instituut voor Informatica en Recht van de Vrije Universiteit.

[2] Kamerstukken II, 2001-2002, 28197 nr. 3, p. 41-42.

[3] Zie Tribunal de Grande Instance Nanterre, 13 oktober 2003 (Bourse des Vols/Google).

[4] Chr. Alberdingk Thijm, Gegoogled, Emerce 2004/42.

[5] Tribunal de Grande Instance Paris, 4 februari 2005, (Louis Vuitton Malletier / Google)

[6] Rechtbank Haarlem, 24 november 2005, LJN: AU6845.